Οι περισσότεροι από εμάς είμαστε εξοικειωμένοι με τις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος. Τις βλέπουμε και τις αισθανόμαστε στις κοινότητές μας: καύσωνες, καταιγίδες, ξηρασίες, πλημμύρες κ.ο.κ.

H κλιματική αλλαγή αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας σήμερα. Υπάρχει όμως και μια άλλη κρίση που εξελίσσεται σε μεγάλο βαθμό μακριά από την προσοχή της κοινής γνώμης. Πρόκειται για την οξίνιση  των ωκεανών. 

Η οξίνιση των ωκεανών είναι σαν μια σιωπηλή καταιγίδα. Δεν μπορείς να την ακούσεις, δεν μπορείς να την αισθανθείς, δεν μπορείς να την αγγίξεις. Αλλά επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο, μπορούν να την μετρήσουν στα ωκεανογραφικά ιδρύματα και σταθμούς. 

Οι ωκεανοί περιέχουν το 90% της ζωντανής βιόσφαιρας και παράγουν σχεδόν το 50% του οξυγόνου που αναπνέουμε σε αυτόν τον πλανήτη. Από την αρχή της βιομηχανικής επανάστασης, οι ωκεανοί έχουν απορροφήσει περίπου το 25 τις εκατό του διοξειδίου του άνθρακα που έχει εκλυθεί στην ατμόσφαιρα. Αν οι ωκεανοί δεν είχαν απορροφήσει όλη αυτή τη ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα θα ζούσαμε σε ένα πολύ θερμότερο πλανήτη. 

Αλλά οι επιπτώσεις της έκλυσης του διοξειδίου του άνθρακα  είναι δραματικές για τους ωκεανούς μας. Όταν αυτό διαλύεται στη θάλασσα παράγει ανθρακικό οξύ με αποτέλεσμα να μειώνει το pH των θαλάσσιων υδάτων – να αυξάνει δηλαδή την οξύτητά τους. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται οξίνιση των ωκεανών. Η αυξημένη συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στους ωκεανούς μεταβάλει τη χημεία των ωκεανών και αυτό εχει επιπτώσεις στην θαλάσσια βιοποικιλότητα, ειδικά στους οργανισμούς με  ασβεστολιθικό εξωσκελετό, όπως τα οστρακοειδή, τα κοράλλια και το πλαγκτόν,  το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στην τροφική αλυσίδα των υδάτινων οικοσυστημάτων. Επιπλέον, προκαλεί βλάβες στα ζωτικά όργανα των νεογέννητων ψαριών. Σήμερα, πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως βασίζονται στον ωκεανό ως κύρια πηγή πρωτεΐνης. Πολλές δουλειές και οικονομίες  σε όλο τον κόσμο εξαρτώνται από τα ψάρια και τα οστρακοειδή στους ωκεανούς μας.

Η οξίνιση των ωκεανών δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. ‘Εχει ξανασυμβεί στο παρελθόν, κατά την διάρκεια της Ηωκαίνου γεωλογικής περιόδου (πριν από 40-65 εκατομμύρια χρόνια), εξαιτίας των αλλαγών στη σύνθεση της ατμόσφαιρας. Εξετάζοντας γεωλογικά δεδομένα, οι επιστήμονες βρήκαν ότι κατά της διάρκεια της Ηωκαίνου, μικροί οστρακοειδείς οργανισμοί όπως τα κοχύλια εξαφανίστηκαν. Επρόκειτο για μια σταδιακή και αργή διαδικασία οξίνισης των ωκεανών και χρειάστηκαν χιλιάδες χρόνια για να ανακάμψει το θαλάσσιο περιβάλλον. Η οξίνιση των ωκεανών σήμερα, συμβαίνει με πολύ πιο ταχύτερους ρυθμούς, δέκα φορές πιο γρήγορα ισχυρίζονται οι επιστήμονες, απ’ ότι στο παρελθόν.

Επιπλέον, η αύξηση της θερμοκρασίας της επιφάνειας των ωκεανών μειώνει την ικανότητά τους να απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα. Αυτό σημαίνει επιπλέον επιβάρυνση της ατμόσφαιρας με διοξείδιο του άνθρακα και κατά συνέπεια περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας. 

Η πραγματικότητα είναι ότι εχουμε ξεπεράσει το παρά πέντε. Δεν έχουμε πολύ χρόνο για να αποφύγουμε την περαιτέρω οξίνιση των ωκεανών μας και τις σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις που αυτό θα προκαλέσει. 

Η οξίνιση των ωκεανών συμβαίνει τώρα και συμβαίνει εκπληκτικά γρήγορα. Προκαλείται από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και μας επηρεάζει όλους. Η ‘υγεία’ των ωκεανών  είναι θεμελιώδους σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του πλανήτη, και εξαρτάται από τον καθένα από εμάς. Το πιο σημαντικό μέτρο είναι η μείωση έκλυσης του διοξειδίου του άνθρακα. Η δύναμη αναγέννησης των ωκεανών είναι πραγματικά αξιοσημείωτη, αν θελήσουμε να τους προσφέρουμε  την ευκαιρία. 


Δημοσιεύτηκε στο Ενάλιον